AgroRolnik.pl – Rolnictwo i Agroturystyka  

Degradacja siedliska rolniczego to proces, podczas którego obniża się jakość uprawianych roślin oraz spada ich plonowanie. Dzieje się tak na skutek zachwiania równowagi chemicznej, fizycznej lub biologicznej, co powoduje obniżenie potencjału ekosystemu. Taka sytuacja wymaga coraz większych nakładów, aby utrzymać akceptowalny poziom. Postaram się opisać czym są poszczególne degradacje i jak ich unikać.

Chemiczna degradacja siedliska rolniczego jest nierozerwalnie związana z rozwojem, a ściślej rzecz biorąc z zanieczyszczeniami, które na skutek rozwoju człowiek produkuje w coraz większej ilości. Przemysł i motoryzacja powodują ogromną ilość trujących związków chemicznych, które powodują stopniowe skażanie terenów rolniczych. Urbanizacja i turystyka chwieją równowagą między terenami zielonymi, a światem ludzi i maszyn. Wreszcie niewłaściwe rolnictwo może powodować chemiczną degradacje. Stosowanie pestycydów, nawozów azotowych i fosforowych oraz innych groźnych środków ochrony rośli wpływa na jakość gleb. Najlepszą rzeczą jaką można zalecić to większa rozwaga i zwiększenie norm ekologicznych dla przemysłu, a także większe uświadomienie rolników jak gospodarować bez szkodzenia ekosystemowi.

Fizyczną degradacją środowiska rolniczego nazywamy skutki niszczenia fizycznych właściwości gleby. Dzieje się tak najczęściej podczas pracy z ciężkim sprzętem rolniczym, który ugniata glebę i zmienia jej meliorację na gorsze. Efektem tego jest wysuszanie pól, a czasami ich zabagnianie. Głęboka orka również jest niekorzystna. Powoduje ona przerywanie naturalnej stratyfikacji organizmów. Aby temu zapobiegać polecane jest zmniejszenie głębokości orki na rzecz zwiększenia spulchniania gleb.

Agrolotnictwo to specyficzny odłam lotnictwa, który świadczy usługi siewu i ochrony  roślin, a także zwalczania szkodników. Aby możliwe było użycie samolotu niezbędne jest zachowanie kilku czynników. Przede wszystkim gospodarstwo musi być duże (ponad 10 ha), położone daleko od miejsc, które mogą być pomyłkowo spryskane, lub na które wiatr może zwiać zrzucane substancje. Ważny jest także brak przeszkód terenowych, gdyż prawidłowość wykonania takich usług gwarantuje tylko lot nisko nad plantacją (poniżej 5 metrów).

W Polsce idea agrolotnictwa narodziła się w 1925 roku. Podjęto wówczas próbę zwalczania szkodników leśnych za pomocą zmodyfikowanych samolotów bombowych. Miało to miejsce w nadleśnictwie Mścin. Do drugiej wojny światowej pomimo względnie dobrych rezultatów nie prowadzono wielu operacji agrolotniczych.

Po wojnie w Polsce nastąpił prawdziwy rozwój agrolotnictwa. Począwszy od 1948 roku przez 7 lat zajmowały się tymi zadaniami Polskie Linie Lotnicze Lot. Przebudowywane samoloty pasażerskie Li-2 były używane do walki z plagami szkodników (przede wszystkim stonka ziemniaczana), ochrony lasów i gaszenia pożarów. Dopiero w 1955 roku PLL Lot przestał zajmować się lotnictwem rolniczym.

Agencja Nieruchomości Rolnych jest państwową osobą prawną, która powstała 15.07.2003 roku, w miejsce działającej do tej pory Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.  Nadzór na nią sprawuje minister do spraw rozwoju wsi. Podstawami prawnymi wedle których działa ANR są ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z 19.10.1991 roku, ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z 11.04.2003 roku oraz statut nadany przez ministra, który sprawuje nad tą agencją nadzór. Jej siedziba znajduje się w Warszawie.

Głównymi celami ANR są zadania, które wynikają z polityki państwa. Należą do nich między innymi: tworzenie i poprawa struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych oraz wykonywanie praw rzeczowych na nieruchomościach rolnych, których właścicielem jest Skarb Państwa. Do tych ostatnich możemy zaliczyć  obrót tymi nieruchomościami, ich racjonalne wykorzystywanie, administracja nad nimi, a także ich sprzedaż, do której jednak niezbędna jest zgoda prezesa. Agencja popiera organizowanie na gruntach Skarbu Państwa prywatnych gospodarstw rolnych. Sprawuje również dyskretną kontrolę nad rynkiem nieruchomości rolnych, a w razie potrzeby interweniuje poprzez prawo pierwokupu.

Agencja Nieruchomości Rolnych działa według trzech głównych zasad. Pierwszą jest powiernictwo, czyli swobodne dysponowanie majątkiem Skarbu Państwa, który powierzył Agencji uprawnienia do owego majątku. Drugą jest samofinansowanie. Oznacza to brak dofinansowania zewnętrznego. Agencja choć działa na rzecz Państwa, stanowi odrębną osobę prawną, a co za tym idzie działa we własnym imieniu. Ostatnią zasadą jest obligatoryjność przekształceń. Oznacza to restrukturyzację państwowych gospodarstw rolnych, a do tego niezbędna była likwidacja formalna i fizyczna tych właśnie.

W krajach wysoko rozwiniętych coraz większą wagę przywiązuje się do rolnictwa ekologicznego. Podobnie dzieje się w Polsce. Konsumenci zaczynają kupować coraz więcej żywności ekologicznej, która choć droższa jest nieporównywalnie zdrowsza. Poniżej postaram się podać kilka zasad stosowanych w ekorolnictwie, a także korzyści z tego płynących.

Liczne badania pokazały, że stosowane w rolnictwie tradycyjnym środki ochrony rośli i nawozy sztuczne mają niedobry wpływ na jakość owoców i warzyw, które znajdują się na naszych stołach. Chociaż wygląd zdrowej żywności może być troszkę gorszy, to smak i co najważniejsze brak wielu toksyn i trucizn wpływają na społeczeństwo, które stopniowo zwiększa ilość kupowanej zdrowej żywności. Zamiast pestycydów, herbicydów czy też innych środków ochorony roślin stosuje się przede wszystkim naturalny płodozmian, który pozwala unikać chwastów i szkodników. Można też stosować metody biologiczne i agrotechniczne.

Kolejną znaną zasadą jest uprawa mozaikowa. Oznacza to, że nie stosuje się wielohektarowych upraw, ale dużą ilość niewielkich poletek, które są oddzielane od siebie  uprawami osłonowymi, drzewami i krzakami. Taki rodzaj upraw jest niezwykle korzystny, gdyż wpływa dobrze na mikroklimat, a także daje schronienie ptakom lub owadom, które są naturalnymi wrogami szkodników.

Zamiast nawozów sztucznych stosuje się tak zwane nawozy zielone. W połączeniu z obornikiem i kompostem dają one bardzo dobre rezultaty. Należy również wspomnieć, że pozwalają one utrzymać żyzność gleby i jej strukturę na wysokim poziomie. Stosowanie specjalnym narzędzi i maszyn również pomaga w ekorolnictwie. Wszelkie działania podejmowane są ze specjalnym uwzględnieniem struktury gleby. Aby jej nie przerywać i nie niszczyć organizmów glebowych należy orać stosunkowo płytko, ale za to głęboko spulchniać.